On Feb 21, 11:50 am, rst0wxyz
> On Feb 21, 8:41 am, hailua
>
> > On Wed, 20 Feb 2008 14:40:42 -0800 (PST), rst0wxyz
>
> >
> > >On Feb 20, 2:16 pm, hochim...@ wrote:
> > >No, the Vietnamese are the big boss in Vietnam, not the Russians.
>
> > 2 million Vietnamese communists are 'The Big Boss' in VN.
>
> They are still Vietnamese, much better than a few thousand French.
>
>
>
> > >At least, they slave for themselves, not for the French.
>
> > Independence - Liberty - Happiness : No Vietnamese cannot be slaves
> > even slaves for other Vietnamese. The surge of communism in VN is not
> > for Independence - Liberty - Happiness but for another type of
> > slavery.
>
> When a country is poor and backward, they have to work their way out
> of poverty, communism or otherwise. You are just an American puppy
> out to get the communist system. As far as I can see, communism is
> serving the PRC and the Vietnamese well. Vietnam is considered to be
> one of those "little tigers" of Asia.
I am not sure if you understand Vietnamese, let alone VN situation
after 30/4/75.
Here is what applied the same shit to the South right after the
fall of the South:
___________________________________________________________
Nguye^~n Va(n Lua^.n, Hoa Ky`, 2002
Vo+'i bu't hie^.u tu+.do (chu+~ thu+o+`ng, vie^'t lie^`n) o^ng
Nguye^~n Va(n Lua^.n la` ta'c gia? ba`i "Ngu+o+`i ti`m tu+. do va`
tu+o+.ng tha^`n tu+. do" dda~ ddu+o+.c bi`nh tru'ng gia?i
chi'nh
thu+'c trong gia?i so+ ke^'t 3 tha'ng Gia?i Thu+o+?ng Vie^.t Ba'o
Vie^'t Ve^` Nu+o+'c My~. Ta'c gia? sinh na(m 1937, 63 tuo^?i, hie^.n
cu+ ngu. Worcester, Massachusetts. Co^ng vie^.c : Technician
ha~ng ddie^.n tu+? o+? Mass.
Sau dda^y la` ba`i vie^'t mo+'i nha^'t cu?a o^ng :
O^ng Ho`a la` cu+.u si~ quan Vie^.t Nam Co^.ng Ho`a, bi. Co^.ng sa?n
ba('t ddi tu` na(m 1975, sang My~ theo die^.n HO. To^i ga(.p o^ng
mo^.t tie^.c cu+o+'i, tro+? tha`nh , thu+o+`ng ga(.p nhau bo+?i
cu`ng so+? thi'ch, no'i chuye^.n va(n chu+o+ng, tho+`i the^', du`
trong qua' khu+' o^ng so^'ng mie^`n Nam, to^i o+? xu+' Ba('c.
Mo^.t la^`n to+'i tha(m, cha'u Thu Lan, con o^ng Ho`a, ho?i to^i :
"Ba'c o+? Ha` No^.i ma` cu~ng ddi ti. a` ...?"
Nghe ho?i tu+. nhie^n ne^n to^i chi? cu+o+`i : "Ca'i co^.t dde`n ma`
bie^'t ddi, no' cu~ng ddi ... nu+~a la` ba'c !"
Thu+.c ra to^i dda~ kho^ng tro^'n thoa't ddu+o+.c tu+` la^`n dda^`u
"vu+o+.t tuye^'n" va`o mie^`n Nam. Ro^`i the^m nhie^`u la^`n nu+~a
va`
2 la^`n "vu+o+.t bie^?n", va^~n kho^ng thoa't. ddu? ca'c ""
cu?a che^' ddo^. co^.ng sa?n trong 27 na(m o+? mie^`n Ba('c,
to^i
kho^ng "ti. ", ma` ddi ti`m tu+. Do, tro+? tha`nh "thuye^`n nha^n
", dde^'n nu+o+'c My~ na(m 1982.
Sinh tru+o+?ng Ha` No^.i, nhu+~ng na(m dda^`u so^'ng o+? My~,
to^i dda~ ga(.p nhie^`u ca^u ho?i nhu+ cha'u Thu Lan, co' ngu+o+`i
vi`
to` mo`, co' ngu+o+`i gie^~u co+.t. Tho+`i gian ro^`i cu~ng hie^?u
nhau. To^i ha(`ng suy nghi~ va` muo^'n vie^'t nhu+~ng gio`ng ho^`i
tu+o+?ng, ve~ bu+'c tranh Ha` No^.i xu+a, ta(.ng the^' he^.
tre?,
va` rie^ng cho nhu+~ng ngu+o+`i Ha` No^.i di cu+.
Ngu+o+`i da^n so^'ng o+? mie^`n Nam tru` phu', ke^? ca? ha`ng trie^.u
ngu+o+`i di cu+ tu+` mie^`n Ba('c, dda~ kho^ng bie^'t ddu+o+.c nhu
+~ng
gi` xa?y ra Ha` No^.i, tho+`i ngu+o+`i Co^.ng sa?n chu+a va^.n
com-le^, ddeo ca`-, phu. nu+~ kho^ng ma(.c a'o da`i.
Hie^.p Geneve chia ddo^i nu+o+'c Vie^.t. Co^.ng sa?n, chu+a
lo^. ma(.t la` Co^.ng sa?n, tra`n va`o mie^`n Ba('c tha'ng 10/1954.
Ngu+o+`i Ha` No^.i dda~ "di cu+" va`o mie^`n Nam, bo? Ha` No^.i
hoang va('ng, tie^u ddie^`u, vo+'i nha` ca^`m quye^`n mo+'i la`
Vie^.t
Minh, ta('t tha`nh . Vi` chu+a tru+o+?ng tha`nh, to^i
dda~ kho^ng hie^?u the^' na`o la` ... !
Khi ho. "tie^'p qua?n" Ha` No^.i, to^i ddang o+? Ha?i pho`ng. Da^n
ddo^ng tha`nh pho^', cho+` "ta^`u ha' mo^`m" dde^? di cu+.
Tru+o+'c Nha` Ha't Lo+'n, vali, ho`m go^~, bao go'i xe^'p la lie^.t.
Lang thang cho+. tro+`i, to^i cho+` cha to^i quye^'t ddi Nam
hay o+? . Hie^.p Geneve ghi nu+o+'c Vie^.t Nam chi?
tho+`i chia ca('t, hai na(m sau se~ "To^?ng tuye^?n cu+? " tho^'ng
nha^'t. Ai ngo+` Co^.ng sa?n mie^`n Ba('c "to^?ng ta^'n co^ng" mie^`n
Nam !
Gia ddi`nh lo+'n cu?a to^i, kho^ng ai la`m cho Pha'p, cu~ng kho^ng ai
theo Vie^.t Minh. Cha to^i la`m chu? mo^.t ha~ng tha^`u, nghi~ ddo+n
gia?n la` da^n thu+o+`ng ne^n o+? . To^i pha?i ve^` Ha` No^.i
Chuye^'n xe lu+?a Ha` No^.i "ta(ng bo" ga Xa', nghi~a la`
hai nha` ca^`m quye^`n, hai che^' ddo^., nga(n ca'ch bo+?i mo^.t
ddu+o+`ng va`i tra(m me't, pha?i ddi bo^. hoa(.c xe ngu+.a.
Ngu+o+`i xuo^'ng Ha?i pho`ng u`n u`n vo+'i ha`nh ly' dde^? ddi Nam,
ngu+o+`i ddi Ha` No^.i la` con buo^n, mang "xa(ng" ve^` ba'n. Nhu+~ng
toa ta^`u cha^.t cu+'ng ngu+o+`i va` cha^'t cha'y, tu+` chai lo.
dde^'n can chu+'a nha` binh, leo le^n no'c ta^`u, bi'u va`o tha`nh
toa, lie^`u li~nh, ho^~n ...
To+'i ca^`u Long Bie^n tu+'c la` va`o Ha` No^.i. Ta^`u la('c lu+,
ngu+o+`i va ngu+o+`i. Tha(`ng be' u` 15 tuo^?i, qua('c
ma('t nhi`n to^i : "DDe^` nghi. ddo^`ng chi' xa'c tha'i
ddo^., la^.p tru+o+`ng tu+ tu+o+?ng ... !". To^i ba`ng hoa`ng vi`
thu+' ngu+~ Trung quo^'c, phie^n a^m tha`nh tie^'ng Vie^.t,
nghe la^`n dda^`u kho^ng hie^?u, dde^? ro^`i pha?i " ta^.p"
suo^'t
20 na(m, " ngu+~ co^.ng sa?n" : dda^'u tranh, ca?nh gia'c, ca(m
thu` va` ...t ie^u die^.t giai ca^'p ! (Thu+' ngo^n ngu+~ na`y ghi
trong ngoa(.c ke'p).
Ha` No^.i im li`m trong tie^'t ddo^ng gia', ngu+o+`i Ha` No^.i
e
de` nghe ngo'ng tu+`ng "chi'nh sa'ch "mo+'i ban ha`nh. "Ca'n bo^."
va`
"bo^. ddo^.i" chi? kha'c nhau co' ngo^i sao tre^n mu~ ba(`ng nan tre,
phu? lo+'p va?i ma^`u co? u'a, la` "mu~ bo^. ddo^.i", sau na`y
co' te^n la` "no'n co^'i". Ha` No^.i "xua^'t hie^.n" ddo^i de'p
"Bi`nh
Tri. Thie^n", ngu+o+`i Ba('c la` "de'p lo^'p", ghi va`o
su+? tha`nh "de'p ra^u". Chie^'c a'o da`i duye^n da'ng, thu+o+'t tha
cu?a thie^'u nu+~ Ha` No^.i ddu+o+.c coi la` "bie^?u hie^.n" cu?a "tu
+
sa?n, phong kie^'n", bie^'n ma^'t trong mu+o+`i ma^'y na(m sau, vi`
"trie^.t dde^? ca'ch ". La^`n dda^`u tie^n, "toa`n the^? chi. em
phu. nu+~" dde^`u ma(.c gio^'ng nhau : a'o "so+ mi", qua^`n dden.
Ha~n
hu+~u, nhu+ dda'm cu+o+'i mo+'i ma(.c so+ mi tra('ng vi` "ca? nu+o
+'c"
kho^ng co' xa` pho`ng .Cho+i vo+i trong Ha` No^.i, to^i ddi ti`m
tha^`y xu+a, cu~, ha^`u he^'t dda~ ddi Nam. To^i pha?i na(m
cuo^'i cu`ng, Tu' ta`i 2, cu`ng mo^.t so^' "lo+'p Chi'n ha^.u
phu+o+ng", na(m sau se~ sa't nha^.p tha`nh "he^. mu+o+`i na(m". So^'
sinh "lo+'p Chi'n" na`y va`o lo+'p kho^ng pha?i dde^? , ma`
la` "to^? chu+'c Hie^.u ddoa`n", nha^.n "chi? thi. cu?a Tha`nh
ddoa`n"
ro^`i "pha't ddo^.ng phong tra`o cho^'ng va(n ho'a no^ !". Ho.
truy lu`ng ... ddo^'t sa'ch ! To^i dda~ pha?i nho^`i nhe't dda^`y ba
bao ta?i, Hie^.u ddoa`n "kie^?m tra", , tu+` quye^?n vo+?
che'p tho+, , dde^'n tie^?u thuye^'t va` sa'ch quy', mang "ta^.p
trung" Thu+ vie^.n pho^' Tra`ng Thi, dde^? ddo^'t. Lu+?a cha'y
ba^.p bu`ng ma^'y nga`y, trong nie^`m "pha^'n kho+?i", lo+`i ho^
kha^?u hie^.u "quye^'t ta^m", va` "pha't bie^?u cu?a bi' thu+ Tha`nh
ddoa`n" : tie^?u thuye^'t cu?a Tu+. Lu+.c Va(n DDoa`n la` ... "cu+.c
ky` pha?n ddo^.ng !". Va`o lo+'p vo+'i nhu+~ng "phe^ bi`nh,
kie^?m tha?o ... ca?nh gia'c, la^.p tru+o+`ng", to^i dda`nh bo? .
Chie^'c radio Philip, "tu+. nguye^.n " mang ra "ddo^`n co^ng an",
the^' la` he^'t, gia ta`i cu?a to^i !
Ma^'t ddo+`i sinh, to^i ba('t dda^`u cuo^.c so^'ng dda`y
vi` "tha`nh pha^`n giai ca^'p", "so^? ho^. kha^?u", "tem, phie^'u
thu+.c pha^?m", "lao ddo^.ng nghi~a vu. ha`ng tha'ng". DDa^y la`
chi'nh sa'ch do^`n e'p thanh nie^n Ha` No^.i ddi "lao ddo^.ng co^ng
tru+o+`ng", mie^`n ru+`ng nu'i xa xo^i. To^i chi? ba'm Ha` No^.i
ddu+o+.c 2 na(m la` bi. "ca('t ho^. kha^?u", ... ddi tu` !
Te^'t dda^`u tie^n sau "tie^'p qua?n", co`n ddu+o+.c la`" sau
ho`a bi`nh la^.p ", Ha` No^.i mo+ ho^`. Nhu+~ng bo^. ma(.t va`ng
vo~, a'o qua^`n nha^`u na't, xa'm , tha'i ddo^. "i't co+?i mo+?",
tu+` "no^ng tho^n" ke'o ve^` chie^'m nha` ngu+o+`i Ha` No^.i di cu+.
Ngu+o+`i Ha` No^.i o+? ba('t dda^`u hoang mang vi` nhu+~ng tin
do^`n va` "chi? thi." : a(n Te^'t "ddo+n gia?n, tie^'t kie^.m". Ha`ng
ho'a hie^'m da^`n, "ha`ng no^.i" thay cho "ha`ng ".
A^m tha^`m, to^i bu+o+'c be^n bo+` Ho^` Gu+o+m, to^'i 30 Te^'t.
Tha'p Ru`a, Ca^`u The^ Hu'c nho`a, a?m , dde^`n So+n
va('ng la(.ng. Chi? co' Nha` Thu?y Ta., dde^m nay co' ca , la^`n
cuo^'i cu`ng cu?a nghe^. si~ Ha` No^.i. DDoa`n Chua^?n nho+' thu+o+ng
ha't "Gu+?i ngu+o+`i em ga'i mie^`n Nam", dde^? ro^`i bi. dda^'u to^'
la` tu+ sa?n, xine^ DDo^`ng pho^' Ha`ng Co't bi. "
thu". Hoa`ng Gia'c ca ba`i "Bo'ng nga`y qua", tha`nh "te^` ",
hie^.u dda`n nho? pho^' Ca^`u Go^~ pha?i , va`o to^? ddan mu~
nan,
la`n ma^y, so^'ng "tie^u cu+.c" he^'t ddo+`i trong ddo'i nghe`o,
kho^'n kho^?. Danh ca Minh DDo^~, Ba?o, si~ Ta. Ta^'n,
sau
na`y la`m gi`, so^'ng ra sao, "pha^n ta'n", cha(?ng ai co`n ga(.p
nhau, so+. tha`nh "pha?n ddo^.ng tu. ta^.p".
"Chi? thi. DDa?ng va` U?y ban Tha`nh" "pho^? bie^'n ro^.ng ra~i trong
qua^`n chu'ng" la` die^.t cho'. Toa`n da^n die^.t cho'", tu+` tha`nh
thi. dde^'n "no^ng tho^n". Ga^.y go^.c, gia^y thu+`ng, ddo`n ga'nh,
ne^.n che^'t hoa(.c ba('t tro'i, ro^`i dda^`u la`ng, go'c pho^'
"lie^n
hoan ta^.p the^?". Ly' do gie^'t cho', no'i la` tru+` be^.nh cho'
, nhu+ng ddo' la` "chu? tru+o+ng", chua^?n bi. cho dda^'u to^'
"ca?i tu+ sa?n" va` "ca?i ca'ch ruo^.ng dda^'t". Du ki'ch, co^ng
an ri`nh mo`, "theo do~i", "na('m vu+~ng ti`nh hi`nh" kho^ng bi. lo^.
bo+?i cho' su?a. no+i im pha(ng pha('c ban dde^m, ngu+o+`i
ni'n tho+? ddo+.i cho+` tha?m .
Ha` No^.i ddo'i va` ra'ch, khoai sa('n chie^'m 2 pha^`n tem , 3
me't va?i "cung ca^'p" mo^.t na(m theo "tu+`ng ngu+o+`i trong ho^.".
Me. may the^m chie^'c qua^`n "ddi lao ddo^.ng " thi` con ni't co+?i
truo^`ng.
Ngu+o+`i tha`nh thi., la`m ca^.t lu+.c, xa^y du+.ng co+ ngo+i, co' ai
ngo+` bi. quy la` "tu+ sa?n bo'c lo^.t"? nhe. ho+n la` "tie^?u tu+
sa?n", va^~n la` "ddo^'i tu+o+.ng cu?a ca'ch ".
No^ng da^n co' da(m sa`o ruo^.ng dda^'t gia truye^`n va^~n bi. quy
la`
" chu? cu+o+`ng ha`o" !
Gia'o su+ Tru+o+ng va(n Minh, hie^.u tru+o+?ng tru+o+`ng Ta^y So+n,
nga`y dda^`u " ta^.p", dda~ nha^?y la^`u, tu+. tu+?.
"Tu+ sa?n Ha` No^.i" di cu+ he^'t, cha(?ng co`n bao nhie^u ne^n
"co^ng
ta'c ca?i ddu+o+.c la`m " nhe." va` "tha`nh co^ng vu+o+.t
mu+'c", nghi~a la` mang ba('n mo^.t, hai ngu+o+`i "ddie^?n hi`nh",
coi
la` " dda^`u xo?" "dda^`u co+ ti'ch tru+~", co`n thi` "kie^?m
ke^", dda'nh "thue^' ha`ng ho'a", "truy thu", ro^`i " thu" vi`
"ngoan co^', cho^'ng ca'ch !".
Ba'o, dda`i ha`ng nga`y tu+o+`ng thua^.t chuye^.n dda^'u to^', ke^?
to^.i a'c chu?, theo ba`i ba?n cu?a "ddo^.i ca?i ca'ch" ve^`
la`ng, "ba('t re^~" "ba^`n co^' no^ng", "chua^?n bi. tha^.t to^'t",
nghi~a la` ba('t thuo^.c lo`ng "tu+`ng ddie^?m" : to^.i a'c
chu? thi` pha?i co' hie^'p da^m, dda'nh dda^.p, ba('t con o+? ddo+.,
"ddie^?n hi`nh" thi` mang thai nhi cho va`o co^'i gia~, na^'u cho
lo+.n a(n, dda'nh che^'t ta' ddie^`n, hie^'p vo+. sa(.c ma'u ... !
Mo^.t va`i vu., do "DDa?ng la~nh d", "va^.n ddo^.ng to^'t", con
ga'i, con da^u chu?, "thoa't ly giai ca^'p", "ti'ch cu+.c"
"to^'
ca'o to^.i a'c" cu?a cha me.. Ca?nh tu+o+.ng na`y tha^.t na~o nu`ng !
Lo+`i Ba'c suo^'t ma^'y mu+o+i na(m : "Trung vo+'i DDa?ng,
hie^'u
vo+'i da^n ..." la` va^.y !
"Ba^`n co^' no^ng" ca('m bie^?n nha^.n ruo^.ng ddu+o+.c chia, chu+a
ca^'y xong hai vu. thi` "va`o ho+.p ta'c", "la`m a(n ta^.p the^?",
ruo^.ng dda^'t thu ho^`i ve^` "co^.ng sa?n".
"Toa`n mie^`n Ba('c" bie^'t ddu+o+.c ddie^`u "co+ ba?n" ve^` Xa~
ho^.i
chu? nghi~a la` ... no'i do^'i ! ngu+o+`i, nha` "thi ddua
no'i do^'i", no'i nhu+~ng gi` DDa?ng no'i. No'i do^'i dde^? so^'ng
co`n, tra'nh "dda`n a'p", la^u ro^`i tha`nh "ne^'p so^'ng", ca? mo^.t
the^' he^. hoa(.c la(.ng ca^m, hoa(.c no'i do^'i, vi` ddu+o+.c "re`n
luye^.n" trong xa~ ho^.i tu`, la^'y "co^ng an" la`m "no`ng
co^'t" che^' ddo^.. O+? My~, ai ho?i : "How are you ?",
tra?
lo+`i : "I'm fine, thank you". O+? mie^`n Ba('c, tho+`i d Ho^`
chi' Minh, "ca'n bo^." ho?i : "co^ng ta'c" the^' na`o ? Du` la`m
nghe^` bo+m xe, va' lo^'p, ngu+o+`i ta tra? lo+`i : " ... ra^'t
pha^'n
kho+?i, ra su+'c thi ddua, la^.p tha`nh ti'ch cha`o mu+`ng ... ca'c
nu+o+'c anh em !"
Co+ ha`n thie^'t tha^n, ba^'t co^' lie^m si?, ngu+o+`i tu` "bie^'n
cha^'t", ngu+o+`i tu+' chie^'n ke'o ve^`, nha^.n la` ngu+o+`i Ha`
No^.i, ddo'i re't trie^`n mie^n ne^n cu~ng "bie^'n cha^'t" ! DDo^'i
xu+? lu+`a, gia ddi`nh, be` , ho. ha`ng, "tie^'p xu'c" vo+'i
nhau pha?i "luo^n luo^n ca?nh gia'c". Ha` No^.i dda~ ma^'t ne^`n le^~
gia'o co^? xu+a, Ha` No^.i suy tinh tha^`n vi` danh tu+`
"ddo^`ng
chi'" !
Bi. ba('t be^n bo+` so^ng Be^'n Ha?i, gio+'i tuye^'n chia hai mie^`n
Nam Ba('c, na(m 19 tuo^?i, to^i bi. giong ve^` Le^. Thu?y bo+?i "bo^.
ddo^.i bie^n pho`ng", ddu+o+.c "tu+. do" o+? trong nha` chi. "du
ki'ch" hai nga`y, ddo+.i ddo` ve^` DDo^`ng Ho+'i. Tra?i 9 giam
nu+~a thi` ve^` to+'i Ho?a Lo` Ha` No^.i, va`o xa` lim. Ca?nh tu`
to^.i cha(?ng co' gi` tu+o+i d, xa~ ho^.i cu~ng la` mo^.t nha`
tu`, kho^ng nhu+ ba'o, dda`i ha(`ng nga`y ke^u to "Che^' ddo^. ta
tu+o+i d". Na(`m trong xa` lim, kho^ng co' nga`y dde^m, gio+`
gia^'c, nghe tie^'ng ddo^.ng ma` suy ddoa'n "ti`nh hi`nh" A'nh die^.n
tu` mu` chie^'u o^ cu+?a so^? nho? song sa('t, cao qua' dda^`u, to^i
ddu+'ng tre^n xa` lim, du`ng ngo'n tay ve~ chu+~ le^n tu+o+`ng,
"lie^n
" ddu+o+.c vo+'i An o+? xa` lim phi'a tru+o+'c.
An la` ngu+o+`i Ha` No^.i o+? , "tham gia ddo^.ng "
Nha^n Va(n Giai Pha^?m, ddo`i tu+. do cho va(n nghe^. si~, sau
chuye^?n le^n ru+`ng, kho^ng co' nga`y ve^` Ha` No^.i. Ba` dda~ du`ng
ddu~a tre c mu` mo^.t ma('t, no'i ca^u khi' pha'ch truye^`n
: "Che^' ddo^. na`y chi? dda'ng nhi`n ba(`ng nu+?a con ma('t !"
Ngu+o+`i du Vie^.t Nam, i't co' ai le^n vu`ng thu+o+.ng du xu+'
Ba('c, ti?nh La`o Cai, co' tu` Phong Quang ha` kha('c, co'
thung
sa^u heo hu't, co' tu` chi'nh tri. cha(.t tre va^`u theo " mu
+'c
chi? tie^u". Ru+`ng nu'i bao la, tie^'ng chim "ba('t co^ tro'i
co^.t",
na^'c le^n nu+'c no+?, tie^'ng ga` go^, thu+'c gia^'c, su+o+ng mu`
quanh na(m.
Pho^' Ha`ng DDa`o Ha` No^.i, vo^'n la` "con ddu+o+`ng tu+ sa?n", co'
ngu+o+`i trai tre? te^n Kim, sinh Albert Sarreaut. tru+o
+`ng
Ta^y thi` pha?i su+. "ca(m thu` dde^' quo^'c" cu?a DDa?ng,
"dde^' quo^'c Pha'p" tru+o+'c kia va` "dde^' quo^'c My~" sau na`y.
Tu`
chi'nh tri. nho^'t la^~n vo+'i lu+u manh, chu+a ddu? mo^.t na(m, Kim
Ha`ng DDa`o "ba^'t ma~n" tro+? tha`nh Kim , bi. cha(.t ddu+'t
ca'nh tay dde^'n vai, kho^ng thuo^'c, kho^ng "nha` thu+o+ng" ma`
va^~n
kho^ng che^'t.
Pho^' Nguye^~n co^ng Tru+' ga^`n Nha` Ru+o+.u, phi'a Nam Ha` No^.i,
ngu+o+`i thanh nie^n d trai, co' bie^.t danh Phan Su+~a, gio?i
dda`n guitare, me^ DDoa`n Chua^?n, ddi tu` Phong Quang vi`
"la~ng ". Kho^ng ha`nh ly' nhu+ng va^~n o^m theo ca^y dda`n
guitare. Chi? vi` "tie^?u tu+ sa?n", kho^ng "tie^'n bo^.", kho^ng co'
nga`y ve^` ... ! Ba tha'ng "ky? lua^.t", Phan Su+~a ha^'p ho^'i,
khie^ng ra kho?i Co^?ng Tro+`i cao vu't, gio' nu'i ma^y nga`n, thi`
tie^u tan gia^'c mo+ Ti`nh nghe^. si~ !
Ngu+o+`i gia` Ha` No^.i che^'t da^`n, the^' he^. thu+' hai, "xung
phong", "ti`nh nguye^.n" hoa(.c bi. "ta^.p trung" xa ro+`i Ha` No^.i.
Bo^. co^ng an "quye^'t ta^m que't ta`n du+ dde^' quo^'c, pha?n
ddo^.ng", ne^n chi? co`n ngu+o+`i Ha` No^.i tu+` "kha'ng chie^'n"
ve^`, "nha^'t tri' ta'n tha`nh" nhu+~ng gi` DDa?ng ... no'i do^'i !
To^i may ma('n so^'ng so't, du` mang ly' "bo^i dden che^'
ddo^.", "a^m mu+u la^.t ddo^? nha` ca^`m quye^`n", tro+? tha`nh
ngu+o+`i "Ha` No^.i di cu+", 10 na(m ve^` Ha` No^.i ddo^i la^`n, kho'
kha(n vi` "tri`nh ba'o ho^. kha^?u", " tru' va('ng". "Kinh
nghie^.m ba?n tha^n", "pha^'n dda^'u vu+o+.t qua bao kho' kha(n, gian
kho^?", so^' la^`n tu` dda~ que^n trong tri' nho+', to^i so^'ng
Ha?i pho`ng, vu`ng bie^?n.
Ha?i pho`ng la` co+ ho^.i "nga`n na(m mo^.t thuo+?" cho ngu+o+`i Ha`
No^.i "vu+o+.t bie^n" khi nha` ca^`m quye^`n Ha` No^.i cho^'ng Ta^`u,
xua dduo^?i "ngu+o+`i Hoa" ra bie^?n, khi nu+o+'c My~ va` the^' gio
+'i
ddo'n nha^.n "thuye^`n nha^n" ti. .
Na(m 1980, to^i va`o Sa`igo`n, tha`nh pho^' dda~ ma^'t te^n sau
"nga`y
gia?i pho'ng mie^`n Nam". Va`o Nam, tuy pha?i le'n lu't ma` ddi,
nhu+ng va^~n co`n de^~ ho+n "di chuye^?n" trong ca'c ti?nh mie^`n
Ba('c tru+o+'c dda^y. To^i bu+o+'c tre^n ddu+o+`ng Tu+. Do, hu+o+?ng
chu't du+ hu+o+ng cu?a Sa`i Go`n cu~, ca?nh tu+o+.ng ro^`i cu~ng
ddo^?i thay nhu+ Ha` No^.i dda~ ddo^?i thay sau 1954 vi` "ca'n ngo^'"
cai tri.. Mie^`n Nam "vu+o+.t bie^?n" a`o , nghe no'i de^~ ho+n
ne^n to^i va`o Sa`i Go`n, ti`m manh mo^'i. Ga(.p cha me. ca si~ Thanh
Lan nha`, ddu+o+`ng Ho^` Xua^n Hu+o+ng, ga(.p cu+.u si~ quan
Co^.ng Ho`a, anh Minh, anh , ddu+o+`ng Tra^`n quo^'c Toa?n, tu`
tu+` mie^`n Ba('c tro+? ve^`. DDu+o+`ng ra bie^?n ti'nh theo "ca^y",
ba?y, ta'm ca^y ma` de^~ bi. lu+`a. Chi. Thanh Chi (me. Thanh Lan)
nhi`n "no'n co^'i" " trang" cu?a to^i, mi?m cu+o+`i : "Tro^ng
anh
nhu+ ca'n ngo^', ma` cha(?ng ngo^' chu't na`o !" "Ha` No^.i, tri'
thu+'c tho+`i Ta^y, chu+' bo^. ... !. Ca? nu+o+'c Vie^.t Nam, ai
cu~ng
se~ tro+? tha`nh die^~n vie^n, si~ gio?i !"
Ve^` Ha?i Pho`ng vo+'i "gia^'y gio+'i thie^.u" cu?a "So+? giao
tho^ng" do "mo'c ngoa(.c" vo+'i "ca'n bo^. mie^`n Nam" o+? Sa`i Go`n,
to^i dda~ ti`m ra "bie^.n pha'p to^'t nha^'t" la` nhu+~ng da^n cha`i
mie^`n Ba('c vu`ng ven bie^?n. DDa~ dde^'n lu'c ca^u truye^`n
"Ne^'u ca'i co^.t ddie^.n ma` bie^'t ddi ....", da^n Ba('c "tha^'m
nhua^`n" ne^n "no^~ lu+.c" vu+o+.t bie^n.
Na(m bo^'n mu+o+i tu+ tuo^?i, to^i ti`m ddu+o+.c Tu+. Do, cu+
My~, tie^'ng Anh nga`y ca`ng kha', nhu+ng no'i tie^'ng
Vie^.t vo+'i ddo^`ng hu+o+ng, va^~n co`n pha chu't " ngu+~ "
na(m xu+a.
Cuo^.c so^'ng cu?a to^i o+? Vie^.t Nam dda~ dde^'n "mu+'c ddo^."
kho^'n cu`ng, ne^n tan na't, thu+o+ng ddau. Khi dda~ lang thang
"dda^`u ddu+o+`ng xo' cho+." thi` mo+'i ddu? "tie^u chua^?n" "xuo^'ng
tha`nh pha^`n", ly' co' the^? ghi la` "da^n nghe`o tha`nh
thi.",
nhu+ng va^~n kho^ng bao gio+` ddu+o+.c va`o "co^ng nha^n bie^n che^'
nha` nu+o+'c". To^i mang nha^~n , "kie^n tri`" sang My~, la`m
cuo^.c ddo+`i ne^n "dd ke^'t qua? vo^ cu`ng to^'t d",
"dd ddu+o+.c nguye^.n " ha(`ng u+o+'c mo+ !
Co' ngu+o+`i "ke^u ca" ve^` "che^' ddo^. tu+ ba?n" My~ ne^n
cuo^.c so^'ng lo a^u, ta^'t ba^.t ha`ng nga`y, thi` xin "tho^ng ca?m"
vo+'i to^i, ngo+.i ca nu+o+'c My~ dda~ cho to^i nha^n quye^`n, da^n
chu?, tro+? tha`nh co^ng da^n Hoa ky` go^'c Vie^.t, hu+o+?ng dda^`y
ddu? "phu'c lo+.i xa~ ho^.i", co`n d ho+n ta? trong sa'ch Ma'c
Le^
ve^` gia^'c mo+ Co^.ng sa?n.
Chu? nghi~a Co^.ng sa?n ddo^? ro^`i. Co^.ng sa?n Vie^.t Nam ba^y
gio+` "ddo^?i mo+'i". Tie^'ng "ddo^?i" va` "ddo^?" chi? kha'c mo^.t
chu+~ "i". Ngu+o+`i Vie^.t Nam se~ ca('t ddu+'t chu+~ "i", du` pha?i
tu+` tu+`, ba(`ng "die^~n bie^'n ho`a bi`nh". Che^' ddo^. Vie^.t
co^.ng "nha^'t pha?i ddo^?", ddo' la` "quy lua^.t ta^'t ye^'u
cu?a su+? nha^n ".
O^i ! "ddi?nh cao tri' tue^.", mo^.t mo+' danh tu+` ... !
_______________________________________________________